Systemy medialne

RTV i Internet

Zajęcia 13 grudnia 2015

Radio

na świecie działa ok. 20 tys. rozgłośni radiowych

połowa w USA

ponad 200 w Polsce

Radio - najszybszy rozkwit - lata 20. XX wieku

1886 Hertz fale radiowe

1895 Branly – Popow – Marconi (La Manche)

1896 pierwsza stacja

1899 głośnik

1906 USA: rozmowa na żywo

1907 dioda

1915 transmisja – Caruso

1916 odbiornik ze strojeniem częstotliwości

1917 mikrofon

1920 USA: program w ramówce

1924 sponsorowana audycja radiowa

1926 Polskie Radio

1926 radiostacji w Europie 123

1933 radio Hitlera

Przełomy w dziejach radia w USA
- reportaż Orsona Wellesa

30 X 1938 (święto Halloween) USA radiowy (CBS) reportaż Orsona Wellesa o inwazji Marsjan (inspiracja – “Wojna światów” Herberta Wellsa z 1905 r.)

panika w Nowym Jorku, psychoza strachu

reportaż zapoczątkował badania wpływu mass mediów na społeczeństwo

Radio w światowej statystyce rok 1998

USA : 10 700 stacji

Europa : 9 000 stacji

W. Brytania : 500 komercyjnych

Niemcy : 200 komercyjnych

Polska : 200 komercyjnych (rok 1998) -

78% Polaków słuchało radia przez minimum 15 minut dziennie (3 godz. 46 minut tygodniowo)

Europa+USA

W. Brytania:

radio: BBC x 5 publ., 500 prywat., TV: BBC x 4 publ., 15

TV prywat.

Francja:

radio: 5 x publ. , TV x 3 publ. + 3 prywat. (C+, TFI, M6)

Niemcy :

radio: 12 stacji publ. (+sieć regionalnych), 200 prywat, TV x 3 publ. (ARD, ZDF), 100 TV prywat (RTL-VIVA, SAT1, PRO7)

Włochy:

radio: 5 x publ. , TV: 3 x publ. RAI, 11 x prywat, w tym 3 Berlusconiego

USA :

radio i TV: sieć NBC+CBS+ABC (10 000 stacji) oraz TV prywat ponad 1000 stacji (rok 1980)

Radio i Hitler

W lipcu 1944 Hitler pada ofiarą zamachu bombowego

Jego przemówienie radiowe po zamachu zapobiega szerzeniu się buntu i przedłuża wojnę

Radio i Churchill

Winston Churchill, brytyjski premier, przemawia w radiu podczas ataków niemieckich na Wielką Brytanię

Swoiste cechy radia

Wiadomości

Muzyka

Spotkania w studio

Relacje na żywo

Słuchowiska

Transmisje bezpośrednie

Badania słuchalności

Okna reklamowe

Taniość – dostępność – zasięg

Główne medium krajów ubogich

Sugestywność (Welles, Hitler, Ruanda)

Kobiety – wrażliwość głosowa

Reklama

Tuba propagandowa

Szybki przekaz

(patrz: klęski żywiołowe)

Charakterystyka zmian w radiu

Nisze (np. radio w samochodzie)

Formatowanie (muzyczno-słowne, każda stacja inaczej)

Dostosowanie czasu – ramówka poranna, wieczorna

Wpływy z reklam

Telewizja

Z historii telewizji - masowy rozwój TV w latach 50. XX wieku

1927 Nowy Jork – Waszyngton eksperyment

1929 pierwsza stacja nadawcza w USA

1946 TV w Wielkiej Brytanii

1950 masowa produkcja telewizorów

1952 polska TV

1956 pierwsze programy kolorowe w USA

1961 548 stacji TV na świecie; 60 mln telewizorów

1974 pierwszy prywatny satelita TV

Przełomy w dziejach telewizji
Kennedy kontra Nixon

1960 – debata Johna F. Kennedy’ego z Richardem Nixonem przez radio (zdaniem radiosłuchaczy Nixon wypadł lepiej).

W tym samym roku ta sama debata transmitowana jest przez telewizję - ogląda ją więcej ludzi niż radiosłuchaczy. Widzowie są w większości za Kennedym, który wygrywa potem wybory i zostaje prezydentem.

Kennedy kontra Nixon – rok 1960 pierwsza w historii debata transmitowana przez TV

TV w USA - stan obecny

Największe komercyjne sieci RTV:

NBC National Broadcasting Company 1926

CBS Columbia Broadcasting System 1927

ABC American Broadcasting Company 1945

+350 stacji publicznych TV, częściowo finansowanych z podatków od widzów

CNN Cable News Network 1980 Teda Turnera

FOX TV 1986 Ruperta Murdocha

Telewizja w Europie - stan obecny

W krajach UE w wielu krajach po kilka kanałów TV publicznej oraz kilkanaście w rodzimym języku (tłumaczenia) + dostęp do telewizji satelitarnej obcojęzycznej

W niektórych krajach silna i wpływowa publiczna RTV - np. Wielka Brytania i BBC

W innych - silnym konkurentem dla publicznej telewizja prywatna -

np. POLSAT oraz TVN w Polsce

Niemcy

Nadawcy publiczni RTV

ARD

ZDF

Prywatne TV

SAT1

RTL

VOX

PREMIERE

RTV Francja

Radio publiczne: Radio France oraz RFI Radio France International

Radio prywatne: RTL, Fun Radio, Europe, RFM

TV publiczna : France 1, France 2, France 3 oraz Art

TV prywatna: TFI, Canal+, M6

RTV Japonia

Publiczna sieć RTV o nazwie NHK

Prywatne stacje TV

NTV

TBS

ABC

FUJI TV

+ 120 prywatnych stacji radiowych

1952 – początek TV w Polsce

Tempo rozwoju TV w Polsce
szybkość na podst. liczby abonentów

1958 – 850 000

1968 – 3 400 000

1974 – 6 100 000

1980 – 8 000 000

1991 – 11 300 000

Oglądalność TV na świecie
wg ilości odbiorników TV na 1000 mieszkańców rkk 1993/94

RTV: charakterystyka

Statystyka

Struktura własnościowa

Zasięg/częstotliwość/ograniczenia

Słuchalność

Nowy gatunek - relacja na żywo

Kierunki rozwoju

Regulacje prawno-własnościowe

RTV

ZALETY

Uatrakcyjnienie programów (dynamika, scenografia, tempo)

Gwiazdy i osobowości

Większa rola badań i opinii

Podejście ekonomiczne (oglądalność, zysk)

Ramówki – prime time

WADY

Obniżenie jakości i gustów (poszukiwanie masowego odbiorcy)

Brutalizacja/seks

Reality shows

Telenowele

Powierzchowność

RTV świat - struktura

Regulacje ustawowe dotyczące
radia i telewizji na przykładzie Polski

Każdy kraj ma swoje własne regulacje ustawowe dotyczące warunków nadawania programów radiowo-telewizyjnych

W Polsce sprawy te reguluje Ustawa o radiofonii i telewizji z roku 1992 (70 artykułów/paragrafów na 50 stronach)

Najistotniejsze kwestie to:

warunki powołania organu nadzorującego w postaci Krajowej Rady Radia i Telewizji: trybu powoływania, obowiązków i zadań

warunków uzyskania koncesji/pozwoleń na nadawanie programów oraz sposobów ich finansowania

wymagań co do treści programów oraz udziału w nich reklam

Główne rodzaje nadawców

publiczni (ogólnokrajowi i regionalni, opłacani z abonamentu)

komercyjni (ogólnokrajowi i regionalni, opłacani z reklam)

społeczni (media obywatelskie, środowiskowe; małe stacje amatorskie utrzymywane ze zbiórek i dotacji

religijni (ogólnokrajowi, regionalni i lokalni, utrzymywani ze zbiórek i dotacji)

lokalni (internetowi)

Najważniejsze wyróżniki publicznego radia i telewizji

Publiczna własność (spółki skarbu państwa, abonament, instytucje państwowe i publiczne, bezpłatne programy- bez opłat w chwili odbioru, ograniczone finansowanie z reklam)

“Misyjne” zadania programowe

wysokiej jakości programy informacyjne

programy publicystyczne stanowiące forum debaty publicznej

programy edukacyjne dla różnych grup i poziomów

promocja narodowej kultury i tożsamości, bez pomijania tzw. kultury wysokiej

Nowe gatunki TV

Telenowele /seriale

Talk-shows

Podglądacze (Big Brother)

Teleturnieje

Debaty z udziałem publiczności

Relacje na żywo

Programy interwencyjne

Dzienniki całodobowe tvn24, TVP Info, CNN

Programy interaktywne (np. Linia specjalna)

“Wejścia” prezenterów – gwiazdorstwo

Wielka Brytania i przykład BBC

BBC (British Broadcast Corporation) to nadawca publiczny działający na mocy stosownych ustaw od roku 1926.

Ustawodawca założył, że publiczne radio i telewizja będą mieć w Wielkiej Brytanii zdecydowanie uprzywilejowaną pozycję, ze względu na zadania (“misję”) jaką mają do spełnienia.

Jednocześnie postanowiono maksymalnie uwolnić nadawców publicznych od nacisków politycznych, czemu służy system finansowania tych mediów z podatków oraz zakaz nadawania przez nich reklam.

Brytyjskie media publiczne słyną z wysokiej jakości i z tego, że nie nadają reklam.

Programy są finansowane z opłat abonamentowych, których wysokość określa parlament.

Część funduszy pochodzi też z zysków przedsiębiorstw, wydawnictw BBC oraz... części zysków stacji komercyjnych (np. telewizyjne kanały Channel 4 i Channel 5).

Publiczne radio i TV dominują w Wielkiej Brytanii na rynku słuchalności i oglądalności.

Dużą popularnością cieszy się też komercyjna telewizja satelitarna BskyB, której właścicielem jest koncern News Corporation (właściciel: Rupert Murdoch)

Charakterystyka zmian w TV

Satelitarna

Kablowa

Stacje tematyczne

Info 24h

Telewizja sformatowana (streaming) do Internetu, do telefonów komórkowych

Zyski z reklam

Pozytywne skutki rozwoju TV

Okno na świat

Globalna wioska

Edukacja – kultura – język

Tożsamość narodowa

Aktywność obywatelska

Przyspieszenie cywilizacyjne

Nowy rodzaj percepcji

Film

Skojarzenia

Obrazy

Do analogowego przekazu rtv nadaje się tylko ograniczony zakres fali elektromagnetycznej

Ograniczenia techniczne analogowej rtv

Ograniczony zakres częstotliwości jest w stanie zapewnić dobrą łączność (słyszalność i widzialność) na wybranych długościach fali, na obszarze nizinnym o ograniczonej powierzchni.

Dla obszaru takiego jak Polska i podobnego (Francja, Włochy, Hiszpania, Wielka Brytania) 100 proc. pokrycia sygnałem może mieć bez wzajemnych zakłóceń tylko do 5 stacji o zasięgu ogólnokrajowym.

ROK 2012 - Unia Europejska wyłącza sygnał analogowy TV

PODZIAŁ TV

Telewizyjne programy publicystyczne

Telewizyjne programy informacyjne

Fakty oddzielone od komentarzy

Rzetelne źródła informacji

Tabloidalne stacje lub programy TV

Język spekulacji, domysłów, plotek

Niejasne źródła informacji

Pomieszanie informacji z komentarzami i opiniami

*Co daje cyfrowa TV?

Możliwość odbioru większej liczby bezpłatnych programów tv (docelowo 7 w ramach multipleksu pierwszego i po 8 programów w ramach drugiego oraz trzeciego)

Lepsza jakość obrazu i dźwięku (także np. format panoramiczny)

Dodatkowe usługi np. pay-per-view (płacenie za konkretny program) czy e-commerce (sprzedaż on-line)

NAZIEMNA CYFROWA TV W POLSCE

13 maja 2011 Sejm uchwalił ustawę o wdrożeniu w Polsce naziemnej telewizji cyfrowej.

Dwa lata później (lipiec 2013 r.) proces cyfryzacji naziemnej TV w Polsce został zakończony.

Zjawiska towarzyszące rozwojowi
RTV

Nowe formy przekazu

Ramówka+ prime time

Czasopisma z wykazem programów

TV Guide, Antena

Osobowości RTV

Spikerzy

Prezenterzy

Sprawozdawcy

Wydawcy

Badania słuchalności / oglądalności

Reklamy

Okna programowe

Spoty

RTV wpisuje się w ogólne tendencje zmian w mediach

Komercjalizacja informacji

Koncentracja i umiędzynarodowienie organizacji medialnych

Sensacjonalizacja

Obniżenie standardów

Formuła 3S: skandal, seks, sport

Infotainment: informacja jako rozrywka, widowisko

Coraz więcej informacji miękkich Patterson z Harvard University

60 proc. materiałów nie dotyczy spraw ważkich z punktu widzenia interesu publicznego Magdalena Rittenhouse – Tabloidyzacja telewizji orężem w walce o widza Nowy Jork, Onet.pl – 15 luty 2008

2001 – 50 proc. miękkich

1980/1981 – 35 proc. miękkich

Między 1980 a 2001 odsetek wiadomości kryminalnych wzrósł z 11 proc. do 26 proc.

Tematy miękkie, konsumenckie są atrakcyjniejsze z punktu widzenia reklamodawców

“W TV z uwagi na reklamodawców trwa walka o każdą parę oczu” – James Hamilton, politolog z Uniwersytetu Duke’a

INTERNET

1980 pierwsza komercyjna, ogólnodostępna sieć na świecie

1991 początki Internetu w Polsce

2007 liczba domen w Polsce przekroczyła 1 milion

Przełomy w dziejach Internetu <1>

1957 ZSRR umieszcza Sputnika na orbicie

1958 - ARPA (Advanced Research Project Agency), agencja w Departamencie Obrony USA dla uzyskania przewagi technologicznej w Zimnej Wojnie, rozpoczyna prace nad siecią komputerową odporną na atak jądrowy

1964 - Paul Baran z Rand Corporation (amerykańska agencja rządowa) tworzy koncepcję sieci opartej na wymianie pakietów, (części) przesyłanej informacji, oznaczonej m.in. adresem docelowym

1970 - Wysłanie pierwszego e-maila

1971 - ARPANET łączy 23 komputery, dwa lata później sięga do Europy

1974 - Pojawia się słowo ,,Internet''

1977 - Powstają protokoły TCP i IP

Przełomy w dziejach Internetu <2>

1988 - ,,Internetowy Robak'' (Internet Worm), napisany przez doktoranta uniwersytetu Cornell zdolny do samodzielnego powielania się przez Internet dzięki błędom w zabezpieczeniach systemów, na kilka dni paraliżuje sieć

1989 - Tim Berners-Lee tworzy HTML - język sieci

POLSKA

1990 - Pierwsze w Polsce połączenie z EARN (European Academic and Research Network) -- 18 lipca

1991 - Internet w Polsce: pierwszy zachowany ślad to wysłana 23 sierpnia z Hamburga odpowiedź na e-mail

1993 - Pierwszy serwer WWW w Polsce ( www.fuw.edu.pl)

1998 - sto tysięcy komputerów podłączonych do Internetu w Polsce

Tempo rozwoju internetu

1984 - 1 000 komputerów w Internecie

1987 - 10 000 komputerów

1989 - 100 000 komputerów

1992 – 1 000 000 komputerów

1996 – 10 000 000 komputerów

“Odkrycia” Internetu

hipertekst, blogi, podkasty, czaty, sklepy, e-biznes, e-edukacja, linki, wikipedie, portale itp.

Hipertekst

5 stycznia 1965 roku w liście informującym College Community o sponsorowaniu przez Faculty Science Club na Vassar College wykładu Teda Nelsona (twórcy projektu Xanadu) prawdopodobnie po raz pierwszy pada termin hipertekst.

Gra w klasy Julio Cortazara

Najbardziej znany na świecie przykład powieści hipertekstowej w wydaniu papierowym to Gra w klasy tworzącego w Paryżu argentyńskiego pisarza Julio Cortazara.

Gra w klasy ukazała się w roku 1963 (w Polsce w 1968), czyli co najmniej 20 lat przed pojawieniem się Internetu

Charakterystyka internetu - kryteria

zasięg

dostęp

szybkość przesyłu danych

szerokopasmowość

nośniki/mobilność

wykorzystanie %

strony www

biznes

e-administracja

e-edukacja

e-usługi

Cena za korzystanie z internetu
rok 2008

Najtaniej w Korei Południowej – 0,85 dolara za Mbit/s

W największych krajach Unii: od 3,3 dolara (Francja) do 14,19 dolarów (Hiszpania)

W końcu 2008 roku internet w Polsce kosztował 32,59 dolarów za Mbit/s

Prędkość internetu 2008

Średnia prędkość wynosiła w Polsce 4313 kb/s.

Gorzej od nas wypadły na świecie tylko Turcja i Meksyk.

Najszybszy internet:

Japonia 92846 kb/s,

Korea Południowa 80800 kb/s

oraz Francja (średnio 20 razy szybszy niż w PL)

Prędkość Internetu 2013 (średnio, (III kwartał)

1. Korea Południowa	22,1 Mb/s

2. Japonia	13,3

3. Hong Kong	12,5

4. Holandia	12,5

5. Szwajcaria	11,6

6. Czechy	11,3

7. Łotwa	11,1

8. USA	9,8

9. Belgia	9,7

10. Irlandia	9,6

Zasoby Internetu

Rok 1995 - 50 mln stron

Rok 2006 - 120 mln stron

Rok 2007 - 155 mln stron w roku przybyło 50 mln, to prawie 6 mln miesięcznie

Rok 2010 - 255 mln stron (w roku przybyło ponad 21 mln)

Rok 2012 - 634 mln stron (w roku przybyło 51 mln)

Najwięcej stron przybywa w blogach

Ilość materiału drukowanego podwaja się co 5 lat

22 LATA

- tyle by trzeba nieprzerwanie, przez całą dobę serfować po internecie,

aby spojrzeć

tylko przez jedną sekundę

na każdą stronę www.

Portale informacyjne

1. Portal informacyjny to (wg Wikipedii) serwis informacyjny poszerzony o różnorodne funkcje internetowe, dostępny z jednego adresu internetowego.

2. Do portali informacyjnych zalicza się na przykład portale katolickie, piłkarskie, astronomiczne, bankowe, kulturalne, historyczne, biznesowe, randkowe, miejskie, prawne, uczelniane, medyczne, a także radiowe i telewizyjne, portale gazet i czasopism drukowanych oraz ogólnoinformacyjne takie jak Onet czy Wirtualna Polska.

Portale informacyjne *(5)

3. Obecnie działa w Polsce 80 portali informacyjnych o różnym zakresie tematycznym.

4. Na przykład firma badawcza Megapanel/PBI Gemius wyróżnia 19 takich zakresów (biznes, erotyka, turystyka, sport, motoryzacja, praca itp.)

* 5. Osobno monitoruje portale z zakresem: informacja i publicystyka.

Pierwsza 10 użytkowników portali z grupy
(serwisy informacyjne i publicystyka) rok 2010

1. onet (6,8 mln użytkowników, ponad 255 mln odsłon),

2. gazeta.pl (6,1 mln użytkowników, 147 mln odsłon),

3. Wirtualna Polska (5,1 mln),

4. interia.pl (3,5 mln, 201 mln odsłon),

5. Media Regionalne,

6. Polskapresse (informacje i publicystyka),

7. TVN,

8. Springer,

9. Presspublica,

10. O2.

Popularność europejskich portali informacyjnych

We wrześniu 2013 roku portale informacyjne odwiedziło 338 mln internautów (w wieku co najmniej 15 lat), z 18 objętych analizą rynków europejskich.

Największą penetrację tego typu serwisy mają w krajach nordyckich – Finlandii (97 proc.), Szwecji (96 proc.) i Norwegii (95,8 proc.)

Polska na 6. miejscu (94,6 proc.)

Na ostatnim Rosja (66,2 proc.)

Skąd pochodzą - w większości – informacje (kraj i świat) umieszczane w portalach z kategorii: informacje i publicystyka?

Najpopularniejsze na świecie witryny gazetowe www (rok 2013)

Daily Mail (W. Brytania)	- 50 mln

The New York Times (USA) - 48,7 mln

The Guardian (W. Brytania) - 38,9 mln

Tribune	- 35,9 mln

People’s Daily	- 33 mln

Już płacimy za czytanie gazet
na www

Ponad 400 wydawców z całego świata stosuje w swoich serwisach internetowych jakieś formy opłat za udostępniane treści.

Płacić trzeba za możliwość czytania NYT, The Times, Daily Telegrah, Die Welt, Le Monde, Le Figaro, Polityken, nawet tabloid “The Sun”...

Od jesieni roku 2013 to samo wprowadziła Gazeta Wyborcza, w zależności od pakietu od 17,90 do 39, 90 - a pierwszy próbny miesiąc 0,90 zł.